MO2i — Miền hành động xuất sắc

Ai trong chúng ta cũng có một việc mình làm “như không phải làm gì” — trôi chảy, say mê, giỏi đến mức tưởng ai cũng làm được. MO2i gọi đó là miền hành động xuất sắc của bạn, và cho rằng nó đã hình thành trọn vẹn từ khi bạn tròn 16 tuổi.

Nguồn gốc

MO2i — Modus Operandi Individuel, “phương thức hành động riêng” — là phương pháp của Joel Gion, người Pháp, được thực hành chủ yếu trong khối Pháp ngữ (Pháp, Bỉ, Thuỵ Sĩ, Québec). Nó tựa trên ba nền tảng khoa học: tâm lý học tích cực, khoa học thần kinh (đặc biệt là trí nhớ vận động), và bản thể tự sự. Bài này dựa trên chia sẻ của TS. Nguyễn Thuỵ Phương — Giám đốc Quan hệ đối ngoại Châu Á của Viện MO2i, dịch giả cuốn MO2i: Trực giác và thiên bẩm sáng tạo của bạn — trên podcast Vietsuccess.

Cốt

Cốt tuỷ: mỗi người có một phương thức hành động riêng — một “miền xuất sắc” hình thành từ 0 đến 16 tuổi, sau đó đi theo ta suốt đời như một thứ ADN của hành động. Nó lộ ra qua ba chữ “Th”:

• Thôi thúc — một tiếng lòng đẩy ta hành động khi rơi vào hoàn cảnh bất như ý.
• Thuần thục — ta làm việc ấy trôi chảy đến mức quên cả việc mình đang làm.
• Thích thú — và vì thuần thục nên ta thấy vui, làm như chơi.

Có một dấu hiệu thứ tư rất tinh: ta hay tầm thường hoá chính miền xuất sắc của mình — “ôi do may thôi”, “ai mà chả làm được”.

Để gọi tên nó, MO2i không hỏi–đáp mà mời bạn kể lại những việc bạn rất thích và tự mình làm chủ (nhờ trí nhớ vận động, các câu chuyện tưởng đã quên tự bật ra), rồi tái hiện bằng một bức tranh, một bài thơ, và cô đọng thành một câu: “Tài nghệ của tôi là…”. Nhà khai vấn giúp gọi tên các mô thức lặp lại — còn bạn là người xác nhận, chứ không ai phán cho bạn.

Chinh

Bạn không thể tự soi trọn miền xuất sắc của mình — như một bác sĩ giỏi đến đâu cũng không tự mổ tim cho chính mình. Nhưng bạn hoàn toàn có thể bắt đầu tự vấn:

• Việc nào tôi làm mà thấy thôi thúc – thuần thục – thích thú cùng một lúc?
• Tôi có đang tầm thường hoá chính nó không?
• Tôi đang ở bối cảnh nào — nó khiến miền xuất sắc của tôi bừng nở, hay đang chặn nó lại?

MO2i tin rằng đặt đúng người vào đúng bối cảnh thì “ngoại cảnh” hoá thành “thuận cảnh”. Biết miền xuất sắc của mình để căn chỉnh sự nghiệp, mở một sự nghiệp thứ hai, hay bước vào một cuộc đời mới — tuỳ chặng đường bạn đang đứng.

Cho người Việt

MO2i được đưa về Việt Nam qua TS. Nguyễn Thuỵ Phương — và Việt Nam là mảnh đất đầu tiên ngoài khối Anh–Pháp ngữ thử nghiệm phương pháp. Thử thách lớn nhất chính là chuyển ngữ: tiếng Việt không chia thì, chia thức như tiếng Pháp, nên phải tìm những khái niệm thật sự bén rễ. Bản thân ba chữ thôi thúc – thuần thục – thích thú, hay “tài nghệ của tôi là”, hay “ngũ thất ngôn thi” (thay cho thể haiku Nhật) đã là những chuyển ngữ tài tình.

Sâu hơn, MO2i nói bằng khoa học một điều mà phương Đông vẫn tin từ lâu: sự tự tin nằm bên trong, không phải bồi đắp từ ngoài vào. Miền xuất sắc như “ông thần đèn” có sẵn trong mỗi đứa trẻ, chỉ chờ được cọ sát và gọi tên — đúng tinh thần “nhân chi sơ, tính bản thiện”: cái quý vốn đã ở trong ta.